Мектеп жасына дейінгі балаларға арналған білім беру ойындарының бала психикасын дамытудағы рөлі

Мектеп жасына дейінгі балаларға арналған білім беру ойындарының рөлі

Білім беру ойындары – мектеп жасына дейінгі балалардың танымдық, тілдік, әлеуметтік және эмоционалдық дамуын қамтамасыз ететін маңызды құрал. Ойын арқылы бала айналаны таниды, қарым-қатынас орнатуды, ойлауды және өз ойын жеткізуді үйренеді.

1. Ойынды қалай ұйымдастыруға болады

Ұсыныстар:

• Ойын баланың жас ерекшелігі мен қызығушылығына сай болуы керек.
• Қарапайымнан күрделіге қарай қағидатын сақтау ұсынылады.
• Ойын барысында қауіпсіздік ережелері қатаң сақталуы тиіс.
• Баланы ойынға еріксіз емес, қызықтыру арқылы тарту қажет.
• Ойын уақыты баланың шаршамауын ескере отырып жоспарлануы керек (10–20 минут).
• Тәрбиеші немесе ата-ана ойынға бағыт-бағдар беруші, қолдаушы рөлінде болғаны дұрыс.

2. Отбасындағы бірлескен ойынның маңызы

Ұсыныстар:

• Ата-ана мен бала бірге ойнау арқылы өзара сенім мен эмоционалдық байланысты нығайтады.
• Бірлескен ойын баланың өзін еркін сезінуіне, өз ойын ашық айтуына мүмкіндік береді.
• Күнделікті тұрмыстық заттарды (қасық, қорап, киім) ойын құралы ретінде қолдануға болады.
• Телефон мен теледидарсыз, тірі қарым-қатынасқа негізделген ойындарды таңдау маңызды.
• Отбасылық ойындар арқылы бала тәртіптілікке, шыдамдылыққа және ережені сақтауға үйренеді.

3. Оқу ойындарының түрлері

Ұсыныстар:
🔹 Дидактикалық ойындар
(түстерді, пішіндерді, сандарды, әріптерді үйрету)
Мысалы: «Түсті тап», «Артық затты тап», «Сана да айт».
🔹 Қимылды ойындар
(дене шынықтыру, ептілік, шапшаңдықты дамыту)
Мысалы: «Қояндар мен қасқыр», «Кім жылдам?».
🔹 Рөлдік ойындар
(әлеуметтік дағдыларды қалыптастыру)
Мысалы: «Дәрігер», «Дүкен», «Отбасы».
🔹 Сюжетті-рөлдік ойындар
(қиял мен сөйлеу қабілетін дамыту)
Мысалы: «Балабақша», «Саяхат».
🔹 Шығармашылық ойындар
(сурет салу, құрастыру, мүсіндеу)
Мысалы: пластилинмен жұмыс, құрастырмалы ойыншықтар.
ҰсынысБілім беру ойындары баланың жан-жақты дамуына ықпал етеді. Ойын арқылы үйренген білім бала санасында берік сақталып, болашақ оқу үдерісіне дайындық қалыптастырады. Сондықтан ойын – мектеп жасына дейінгі баланың негізгі әрекеті екенін естен шығармау қажет.